Phần lớn những gì cơ thể bạn trải qua sau sinh là bình thường và sẽ ổn dần. Nhưng một nhóm biến chứng lại xuất hiện khi mẹ đã về nhà, và chúng đến nhanh. Theo CDC, dấu hiệu cảnh báo cần tìm chăm sóc y tế ngay có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào trong vòng một năm sau sinh — không chỉ mấy ngày đầu ở viện.
Trang này không bán dịch vụ chăm sóc sau sinh: chúng tôi không nhận chăm sóc thai sản hay sản phụ tại nhà. Đây là thông tin an toàn cho sản phụ và gia đình; nơi theo dõi sau sinh của bạn là cơ sở sản khoa.
Nhận ra: cái gì thường gặp, cái gì không
Biết cái bình thường mới thấy được cái bất thường. Theo MedlinePlus, sau sinh bạn sẽ ra máu hoặc dịch lẫn máu như kỳ kinh, lúc có lúc không, tới khoảng sáu tuần; chân và bàn chân có thể phù, có thể táo bón; ngực căng, tức và rỉ sữa cả khi bạn không cho bú. Theo NHS, máu ra nhiều nhất lúc đầu, rồi chuyển dần sang màu nâu, ít đi và hết.
- Đau quặn bụng dưới từng cơn, rõ hơn lúc cho bú — tử cung đang co lại.
- Vết khâu hoặc vết mổ còn đau. Theo NHS, phần lớn người mổ lấy thai đau mấy ngày đầu, một số đau kéo dài vài tuần.
Dễ nhầm: ba thứ hay bị cho là bình thường
- ĐAU ĐẦU không hết hoặc nặng dần, kèm nhìn mờ. Theo NHS, đau đầu kèm thay đổi thị lực và nôn là hướng nghĩ tới tiền sản giật — bệnh này xảy ra cả SAU sinh. Hay bị cho là do mất ngủ.
- ĐAU, SƯNG hoặc ĐỎ ở bắp chân MỘT bên. Theo NHS đây là hướng nghĩ tới cục máu đông ở chân; đau ngực kèm khó thở là hướng nghĩ tới cục máu đông ở phổi. Phù hai chân đều nhau thì thường gặp, một bên khác bên thì không.
- MỆT RÃ RỜI khác thường. CDC xếp kiệt sức quá mức vào danh sách dấu hiệu cảnh báo, nhưng sau sinh ai cũng mệt nên nó hay bị bỏ qua.
Làm gì ngay
- Giữ hẹn khám lại. Theo NHS, bạn nên được khám sau sinh khi em bé được sáu tới tám tuần tuổi. Đừng bỏ hẹn vì thấy mình đã ổn.
- Vết khâu và vết mổ: theo NHS, rửa vết khâu tầng sinh môn mỗi ngày bằng nước ấm sạch rồi thấm khô nhẹ; với vết mổ lấy thai thì rửa nhẹ và làm khô mỗi ngày, mặc quần áo rộng và đồ lót cotton.
- Đau thì dùng thuốc giảm đau. Theo NHS, với người đang cho bú thì paracetamol hoặc ibuprofen thường là lựa chọn, tránh aspirin; codein thường không được khuyên dùng khi cho bú. Liều do bác sĩ hoặc dược sĩ quyết.
- Ghi lại lượng máu: hôm nay mấy miếng băng, máu đỏ tươi hay nâu, có cục hay không.
- Theo CDC, khi đi khám hãy nói rõ bạn vừa sinh trong vòng một năm qua.
Việc KHÔNG được làm
- KHÔNG dùng tampon hay đặt thứ gì vào âm đạo trước lần khám lại. Theo NHS, chỗ bánh rau bám vào tử cung vẫn là một vết thương, và bạn có thể còn vết khâu hoặc vết xước.
- KHÔNG kiêng rửa. Hướng dẫn của NHS là rửa vết khâu và vết mổ MỖI NGÀY để phòng nhiễm trùng, ngược với tục kiêng tắm. Không nguồn nào trong bài khuyên nằm than hay xông kín; nếu trong nhà có người bắt làm vậy, hỏi bác sĩ hoặc hộ sinh trước.
- KHÔNG bê nặng, lái xe hay tập luyện sớm sau mổ lấy thai: theo NHS là khoảng sáu tuần, và không bê gì nặng hơn em bé.
- KHÔNG tự uống thuốc cầm máu, thuốc nam hay thuốc bắc để làm sạch sản dịch.
- KHÔNG chờ tới hẹn khám khi đã có dấu hiệu trong hộp dưới. Hẹn là cho lúc ổn.
- KHÔNG tự giải thích cho qua. Theo CDC, danh sách của họ không bao hết mọi triệu chứng: thấy có gì đó không ổn, hoặc không chắc nó có nặng hay không, hãy nói với nhân viên y tế.
Khi nào phải đi viện
ĐI CẤP CỨU hoặc gọi 115 NGAY nếu có: chảy máu âm đạo đột ngột nhiều hoặc ồ ạt, nhất là khi kèm choáng, xỉu, tim đập nhanh; đau ngực hoặc tim đập dồn; khó thở; co giật; đau đầu không hết hoặc nặng dần, kèm nhìn mờ hay nhìn khác thường, hoặc nôn; sốt 38°C trở lên, nhất là khi bụng đau tức; đau bụng dữ dội không dứt; nôn nhiều dữ dội; sưng, đỏ, đau ở MỘT bên chân hoặc tay; sưng nhiều ở mặt hoặc hai bàn tay; chóng mặt, xỉu; vết mổ hoặc vết khâu chảy mủ hay dịch có mùi; ý nghĩ muốn làm hại bản thân hoặc làm hại em bé. Theo CDC, nhóm dấu hiệu này cần tìm chăm sóc y tế NGAY và có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào trong vòng một năm sau sinh. — ĐI KHÁM TRONG 24–72 GIỜ nếu: ra máu cục lớn; máu ra lại nhiều hơn sau khi đã giảm, hoặc dịch có mùi lạ; vết khâu, vết mổ đỏ, sưng hoặc đau tăng; khó đi tiểu, tiểu buốt, hoặc rỉ nước tiểu; buồn, lo lắng, hoặc lo về sức khoẻ tâm thần của mình. — Không chắc thì gọi hỏi trước khi tự quyết.
Y Tế Xanh không nhận chăm sóc thai sản hay sản phụ tại nhà, và không có dịch vụ nào của chúng tôi thay được lần khám lại sau sinh. Việc chúng tôi làm được là khác: tư vấn từ xa qua cuộc gọi video cho một thắc mắc ngoài sản khoa, và bác sĩ tới nhà hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, nói rõ trường hợp nào bắt buộc nhập viện. Có dấu hiệu trong hộp trên thì đi viện trước, gọi sau.
Danh sách dấu hiệu cảnh báo, ngưỡng sốt, khoảng một năm sau sinh và lời nhắc nói rõ mình vừa sinh theo tài liệu công khai của CDC Hoa Kỳ dành cho sản phụ. Diễn biến ra máu, chăm vết khâu và vết mổ, thuốc giảm đau khi cho bú, mốc khám lại và hướng bệnh kể trên theo NHS; thay đổi thường gặp sau sinh theo MedlinePlus.
Bài truyền đạt lại, không thay cho thăm khám. Việc dẫn nguồn CDC ở đây không ngụ ý CDC chứng thực Y Tế Xanh hay dịch vụ của chúng tôi.
Cần tư vấn cụ thể cho người thân của bạn? Gọi hotline 094 368 81 15 (24/7) — gọi hotline để hỏi và đặt lịch là miễn phí. Y Tế Xanh có bác sĩ tới nhà khám, điều dưỡng thực hiện y lệnh (tiêm, truyền, thay băng), tư vấn từ xa bằng cuộc gọi video và rà soát đơn thuốc đang dùng; tư vấn từ xa chuyên sâu hoặc những lần sau là dịch vụ có phí. Với trẻ nhỏ chúng tôi chỉ nhận khám và xử trí cấp tính — không nhận chăm sóc dài ngày tại nhà, trẻ sơ sinh hay sản phụ. Chúng tôi xác nhận khu vực bạn ở có nhân sự và báo giá minh bạch trước khi thực hiện.
