Đầy hơi chướng bụng: phần lớn là hơi trong ruột, nhưng có một nhóm phải đi khám

Bụng căng tức, ậm ạch, cài cúc quần thấy chật. Phần lớn những đợt như vậy là hơi trong ruột, xử lý được tại nhà. Nhưng theo NHS, chướng bụng không hết lại có thể là dấu hiệu của bệnh nặng hơn.

Nhận ra: đầy hơi là cảm giác, chướng là bụng to thật

Theo NIDDK, đầy hơi là cảm giác căng hoặc trướng trong bụng; khi bụng to hơn thường ngày thì bác sĩ gọi là chướng. Hai thứ hay đi cùng nhau nhưng không phải một.

• Chỗ hay nhầm nhất: bụng to ra vì tích dịch trong ổ bụng trông rất giống chướng hơi — theo MedlinePlus đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề y khoa nghiêm trọng. Hướng này to lên dần và không tự hết.
• Theo NHS, một số người thấy chướng bụng quanh kỳ kinh. Táo bón cũng là một nguyên nhân NHS nêu — đã có bài riêng trên trang này.

Hơi ở đâu ra: can thiệp được cả hai đường

• Nuốt hơi vào. Theo NIDDK, bạn nuốt nhiều hơi hơn khi nhai kẹo cao su hoặc mút kẹo cứng, uống nước có ga, ăn uống quá nhanh, hút thuốc, và khi răng giả lỏng không khít.
• Vi khuẩn ở ruột già phân giải chỗ tinh bột và chất xơ chưa tiêu hết rồi sinh hơi — theo NIDDK đó là đường thứ hai, và là chuyện bình thường của tiêu hoá.

Làm gì ngay

• Ăn chậm lại, nhai với miệng khép để đỡ nuốt hơi (NHS); MedlinePlus thêm: nhai kỹ và thư giãn trong lúc ăn.
• Chia bữa nhỏ, nhiều bữa hơn thay vì một bữa thật to. Theo NHS, đừng ăn bữa lớn sát giờ ngủ, đừng ngồi gù lưng khi ăn.
• Đi bộ mười tới mười lăm phút sau khi ăn (MedlinePlus); NHS khuyên vận động đều để tiêu hoá tốt hơn. Uống đủ nước.
• Xoa bụng theo chiều từ phải sang trái để giải phóng hơi bị kẹt — cách này của NHS.
• Bớt thứ sinh hơi, bớt từng nhóm để biết nhóm nào là của mình. NIDDK nêu rau họ cải, đậu, đỗ, đậu lăng, món nhiều fructose hoặc lactose; NHS thêm nước có ga, bia rượu, cà phê, trà đặc.

Những việc KHÔNG được làm

• KHÔNG tự dùng men vi sinh hay thực phẩm bổ sung cho «dễ tiêu». NIDDK dặn: nói với bác sĩ trước khi dùng thực phẩm bổ sung, men vi sinh hay phương pháp bổ trợ, thay thế.
• KHÔNG cắt chất xơ rồi giữ mãi mức thấp: nó sinh hơi, nhưng cũng là thứ NHS khuyên khi táo bón — bỏ hẳn là đổi vấn đề này lấy vấn đề khác.
• KHÔNG nghĩ «không đường» thì không sinh hơi: NIDDK nêu đích danh chất tạo ngọt có tên kết thúc bằng «-ol», MedlinePlus dặn tránh gôm và kẹo dùng chất tạo ngọt.
• KHÔNG tự ngừng thuốc đang được kê vì nghi nó gây đầy hơi. MedlinePlus nêu một số thuốc, trong đó có kháng sinh, có thể gây hơi — hãy nói với bác sĩ kê đơn.
• KHÔNG coi chướng bụng không xẹp là chuyện ăn uống. Bụng chướng mà bí cả hơi lẫn phân là hướng tắc ruột, mức cấp cứu — bài nôn ói trên trang này có hộp cờ đỏ riêng.

Khi nào đầy hơi không còn là chuyện thói quen

• Không dung nạp lactose — theo NIDDK, người có tình trạng này gặp triệu chứng tiêu hoá sau khi ăn hoặc uống thứ chứa lactose. Không dung nạp fructose cũng vậy.
• Hội chứng ruột kích thích và rối loạn chức năng tiêu hoá khác. Cùng nhóm NIDDK nêu còn có loạn khuẩn ruột non, bệnh celiac, táo bón, trào ngược, chậm làm rỗng dạ dày.
• Nhóm này không hết nhờ đổi món ăn — đó là lúc cần bác sĩ tìm nguyên nhân.

Khi nào phải đi viện

Theo CDC Hoa Kỳ, chướng bụng nằm trong danh sách dấu hiệu của ung thư buồng trứng, cùng với nhanh thấy đầy khi ăn, đau hay tức vùng chậu, đau bụng hoặc đau lưng, và thay đổi trong việc đi vệ sinh. CDC dặn: dấu hiệu kéo dài hai tuần trở lên mà vốn không bình thường với bạn thì hãy gặp bác sĩ.

Nói thẳng: ở nhà không tìm ra nguyên nhân của một đợt chướng bụng dai dẳng. Chúng tôi tư vấn từ xa bằng cuộc gọi video khi bạn chưa chắc có cần đi khám; bác sĩ tới nhà hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, nói rõ ca nào bắt buộc nhập viện và chỉ định xét nghiệm nếu cần — nhưng không phải xét nghiệm nào cũng nên làm tại nhà, lấy mẫu tại cơ sở y tế cho kết quả đáng tin hơn.

Dịch vụ tư vấn thuốc rà soát thuốc bạn đang dùng và chỉ ra chỗ trùng hoạt chất; chúng tôi không bán thuốc. Tư vấn từ xa không dùng cho người lơ mơ hoặc co giật — có dấu hiệu trong hộp trên thì đi viện trước, gọi sau.

Bài truyền đạt khuyến nghị của cơ quan y tế công — nguồn: NHS Anh, NIDDK thuộc NIH, MedlinePlus và CDC Hoa Kỳ — không thay cho thăm khám. CDC không có trang cộng đồng riêng cho đầy hơi, nên phần dẫn CDC ở đây chỉ gồm dấu hiệu ung thư buồng trứng. Bài cho người lớn; chúng tôi không nhận chăm sóc nhi và thai sản. Dẫn nguồn CDC không ngụ ý CDC chứng thực Y Tế Xanh hay dịch vụ của chúng tôi.

Cần tư vấn cụ thể cho người thân của bạn? Gọi hotline 094 368 81 15 (24/7) — gọi hotline để hỏi và đặt lịch là miễn phí. Y Tế Xanh có bác sĩ tới nhà khám, điều dưỡng thực hiện y lệnh (tiêm, truyền, thay băng), tư vấn từ xa bằng cuộc gọi video và rà soát đơn thuốc đang dùng; tư vấn từ xa chuyên sâu hoặc những lần sau là dịch vụ có phí. Với trẻ nhỏ chúng tôi chỉ nhận khám và xử trí cấp tính — không nhận chăm sóc dài ngày tại nhà, trẻ sơ sinh hay sản phụ. Chúng tôi xác nhận khu vực bạn ở có nhân sự và báo giá minh bạch trước khi thực hiện.